Een boom geeft een kleine tuin hoogte, schaduw en een plek waar uw blik naartoe gaat. Maar welke boom past als de ruimte beperkt is? Hieronder vergelijken we veertien mogelijkheden, met hun afmetingen en de aandachtspunten die voor een kleine tuin het verschil maken. Zo kunt u de beste keuze maken voor uw compacte tuin.
Onze favoriete bomen voor een kleine tuin
Ook als de ruimte beperkt is, is vaak ruimte voor bomen. We hebben door jaren heen al vele compacte voortuinen en achtertuin mogen verfraaien met boompjes. Dit zijn onze favorieten.
- Crataegus Orientalis
- Eriobotrya Japonica
- Malus domestica
- Acer Campestre ‘Nanum’
- Acer Griseum
- De Steeneik
- Magnolia kobus
- Prunus subhirtella ‘Pendula Plena Rosea’
- De Catalpa bignonioides
- Sorbus aucuparia
- Robinia pseudoacacia ‘Umbraculifera’
- Amelanchier lamarckii
- Malus toringo ‘Tina’
- Sorbus ‘Joseph Rock’
Overzicht van eigenschappen
Welke boom bij uw kleine tuin past, hangt ook af van uw wensen. Zo behouden groenblijvende bomen hun blad in de winter en zorgen ze het hele jaar voor een groene aanblik. Meerstammige bomen hebben meerdere stammen vanaf de basis, wat een speels en natuurlijk effect geeft. Bomen met vruchten bieden extra sierwaarde en trekken vaak vogels aan. Let wel op: sierappeltjes en bessen zijn niet hetzelfde als fruit dat u direct kunt eten. In de tabel hieronder ziet u welke eigenschappen de veertien bomen hebben.
| Boom | Groenblijvend | Meerstammig | Fruitboom |
|---|---|---|---|
| Crataegus Orientalis | ❌ | ❌ | ✅ |
| Eriobotrya Japonica | ✅ | ❌ | ✅ |
| Malus domestica | ❌ | ❌ | ✅ |
| Acer Campestre ‘Nanum’ | ❌ | ❌ | ❌ |
| Acer Griseum | ❌ | ❌ | ❌ |
| Steeneik | ✅ | ❌ | ❌ |
| Magnolia kobus | ❌ | ❌ | ❌ |
| Prunus subhirtella ‘Pendula Plena Rosea’ | ❌ | ❌ | ❌ |
| Catalpa bignonioides | ❌ | ❌ | ❌ |
| Sorbus aucuparia | ❌ | ❌ | ✅ |
| Robinia pseudoacacia ‘Umbraculifera’ | ❌ | ❌ | ❌ |
| Amelanchier lamarckii | ❌ | ✅ | ✅ |
| Malus toringo ‘Tina’ | ❌ | ✅ | ✅ |
| Sorbus ‘Joseph Rock’ | ❌ | ✅ | ✅ |
1. De Crataegus Orientalis
Deze boom, de Crataegus Orientalis, oftewel meidoorn, heeft alles wat een kleine boom nodig heeft. Prachtige bloemen in de lente, kleur in de herfst en fruit dat kleine vogels aantrekt. De meidoorn heeft stevige takken met in de winter rode besjes, waardoor deze boom er ook in de winter prachtig uitziet.
Onderhoud: de meidoorn is makkelijk te onderhouden en vergt weinig tijd. Het beste is om in juni en september de boom iets bij te snoeien, zodat deze een mooie, compacte vorm houdt en gezond kan groeien.
Hoogte: 4 tot 7 meter hoog, met een brede, grillige kroon.
Standplaats: zon tot halfschaduw. Groeit het best op een zonnige plek, maar verdraagt lichte schaduw.
Bodem: deze meidoorn groeit op de meeste grondsoorten, waaronder zand, leem en klei. Ook kalkhoudende grond is geschikt.
2. De Eriobotrya Japonica
Een andere geschikte boom voor een kleine tuin is de Eriobotrya japonica, ook wel Japanse mispel genoemd. Deze boom blijft altijd groen en heeft prachtige witte bloesem in het voorjaar. In de zomer is de boom voorzien van een abrikozen soort die heerlijk sappig en zoet smaakt.
Onderhoud: deze boom is makkelijk te snoeien en blijft klein. Het is verstandig de boom in de winter, bij temperaturen onder de 5 graden Celsius te beschermen met speciale beschermhoezen voor bomen en planten. Van het fruit aan de boom dat in de zomer aan de boom groeit, kunt u ook jam maken.
Hoogte: 4 tot 8 meter, afhankelijk van de standplaats en snoei. In koelere klimaten blijft hij vaak kleiner.
Standplaats: zon tot halfschaduw. Groeit het beste op een warme, beschutte plek met veel zonlicht.
Bodem: de Japanse mispel groeit het best in vruchtbare grond die water goed doorlaat. Voorkom dat de wortels langdurig in natte grond staan.
3. De Malus domestica
De Malus Domestica is een ideale appelboom die klein blijft. Het mooie van deze boom is dat hij geen ‘partner’ boom nodig heeft om appels te ontwikkelen. U kunt de appels tussen augustus en november oogsten.
Onderhoud: deze boom kunt u het best snoeien in maart of april. Snoei de boom niet te vroeg, dan kan er namelijk vorstschade ontstaan. U kunt de boom het beste bemesten met een meststof die voorzien is van veel kalium. Een stikstofrijke meststof is bij deze boom niet verstandig, omdat dit de groei van de boom te veel stimuleert. U bent tenslotte op zoek naar klein boompje voor uw tuin.
Hoogte: 2 tot 10 meter, afhankelijk van de onderstam en snoeiwijze. Dwergvormen blijven kleiner, terwijl hoogstamvarianten groter worden.
Standplaats: zon tot halfschaduw. Hoe meer zon, hoe beter de bloei en vruchtzetting.
Bodem: een appelboom heeft vruchtbare, goed doorlatende grond nodig die voldoende vocht vasthoudt. Vermijd plekken waar na regen langdurig water blijft staan.
4. De Acer Campestre ‘Nanum’
Deze boom heeft de Nederlandse naam bol veldesdoorn. Dit boompje bloeit van april tot mei en heeft donkergroene bladeren.
Onderhoud: deze boom heeft weinig onderhoud nodig en is makkelijk klein te houden en in vorm te snoeien.
Hoogte: 2 tot 4 meter, afhankelijk van de enthoogte en snoei.
Standplaats: zon tot halfschaduw. Verdraagt zowel volle zon als lichte schaduw.
Bodem: de bolveldesdoorn groeit op veel verschillende grondsoorten. Zeer droge, voedselarme zandgrond is minder geschikt.
5. De Acer Griseum
De Acer Griseum zorgt voor schitterende kleuren in de herfst.
Papieresdoorn is de Nederlandse naam van de Acer griseum. Deze langzaam groeiende boom staat bekend om zijn opvallende schors en prachtige herstkleuren.
Onderhoud: probeer de boom zo weinig mogelijk te snoeien. Mocht het toch nodig zijn om te snoeien doe dit dan laat in de winter of heel vroeg in de zomer.
Hoogte: 5 tot 10 meter, langzaam groeiend met een open, luchtige kroon.
Standplaats: groeit het beste in een zonnige tot licht beschaduwde omgeving.
Bodem: de papieresdoorn groeit het best in neutrale tot lichtzure grond. Kies een bodem die voldoende vocht vasthoudt en overtollig water goed afvoert.
6. Querces ilex
De steeneik, oftewel Quercus ilex, is een wintergroene eikensoort. Deze boom zie je regelmatig in voor- en achtertuinen en komt van nature voor in Zuid-Europa rond de Middellandse zee. De bladeren vallen dus niet af, waardoor de boom het hele jaar een volle en mooie uitstraling heeft.
Onderhoud: deze boom is winterhard en vraagt weinig onderhoud. Toch is het goed om te weten dat de wortels van deze boom ver kunnen groeien. Het is daarom verstandig de boom niet direct naast het terras te plaatsen.
Hoogte: 10 tot 25 meter, maar kan door snoei compact gehouden worden.
Standplaats: volle zon tot halfschaduw. Groeit het best op een zonnige, warme plek.
Bodem: de steeneik is geschikt voor relatief droge, kalkrijke grond. Zorg voor een goede afwatering, zodat de wortels niet langdurig nat blijven.
7. Magnolia kobus
De Magnolia kobus kondigt de lente aan met zijn mooie bloesem.
Deze prachtige boom is voorzien van de mooiste bladeren. Met zijn stervormige, witte bloemen ruikt deze boom ook nog eens heerlijk wanneer hij bloei is.
Onderhoud: de Magnolia kobus heeft weinig onderhoud nodig en is zeer goed bestand tegen plagen en ziekten.
Hoogte: 8 tot 12 meter, langzaam groeiend met een brede, piramidale kroon.
Standplaats: volle zon tot halfschaduw. Voor optimale bloei bij voorkeur in de volle zon.
Bodem: deze magnolia staat graag in humusrijke grond die niet te sterk uitdroogt. Vermijd kalkrijke grond en zorg dat overtollig water kan wegzakken.
8. Prunus subhirtella ‘Pendula Plena Rosea’
Deze langzaam groeiende boom wordt uiteindelijk rond de 4 meter hoog. Door zijn dunne stam is deze boom echter ideaal om in een kleine tuin te planten. De prachtige donkerroze bloemen komen rond april tot bloei.
Onderhoud: geef deze boom in droge periodes voldoende water. Snoei direct na de bloei (late lente of vroege zomer) om vorm te behouden en dode of kruisende takken te verwijderen. Laat de natuurlijke, overhangende vorm zoveel mogelijk intact.
Hoogte: 4 tot 6 meter, met een breed uitwaaierende en afhangende kroon.
Standplaats: volle zon tot halfschaduw. Bloeit het rijkst op een zonnige plek.
Bodem: deze treursierkers groeit op zand, leem en klei, zolang de grond goed doorlatend is. Ook een kalkhoudende bodem is geschikt.
9. De Catalpa bignonioides
Deze kleine boom met de leuke Nederlandse naam trompetboom heeft prachtige frisgroene bladeren. De witte bloemen komen rond juni of juli tevoorschijn. En er is nog een groot voordeel: deze boom verdrijft muggen en vliegen! Ideaal voor een vliegvrije zomeravond.
Onderhoud: Snoei in de winter of het vroege voorjaar om vorm te behouden en dood hout te verwijderen. Voor een compacte kroon kan de boom in maart sterk teruggesnoeid worden (pollard-snoei).
Hoogte: 8 tot 12 meter, met een brede, ronde kroon.
Standplaats: volle zon. Voor een optimale groei en bloei heeft de boom veel zonlicht nodig.
Bodem: de trompetboom stelt weinig eisen aan de grondsoort. Een bodem die water goed afvoert is belangrijk, want langdurig natte grond is ongeschikt.
10. Sorbus aucuparia
Deze wilde lijsterbes is zeer winterhard, en kan zelfs 10 meter hoog worden. In mei en juni is de boom voorzien van mooie witte bloemen en oranjerode vruchten. Als u op zoek bent naar een smalle, hoog boom voor een kleine tuin, dan is dit onze aanrader.
Onderhoud: snoeien is meestal niet nodig, behalve om dode of beschadigde takken te verwijderen. Eventueel vormsnoei in de winter of het vroege voorjaar uitvoeren.
Hoogte: 8 tot 15 meter, met een slanke, open kroon.
Standplaats: zon tot halfschaduw. Groeit het best op een zonnige plek, maar verdraagt lichte schaduw.
Bodem: de wilde lijsterbes stelt weinig eisen aan de bodem en kan ook op voedselarme grond groeien. Een goed doorlatende bodem is geschikt en de boom verdraagt ook drogere omstandigheden.
11. Robinia pseudoacacia ‘Umbraculifera’
De Robinia pseudoacacia ‘Umbraculifera’, oftewel bolacacia, is een compacte, sierlijke boom met een karakteristieke bolvormige kroon en fijn geveerd blad. De boom bloeit zelden, maar zijn dichte, groene bladerdek biedt een luchtige schaduwplek in de zomer.
Onderhoud: snoeien is nodig om de bolvorm te behouden, bij voorkeur in het late najaar of vroege voorjaar. De kroon kan jaarlijks sterk teruggesnoeid worden.
Hoogte: 3 tot 6 meter, afhankelijk van de enthoogte en snoeiwijze.
Standplaats: volle zon. Groeit goed op droge tot matig vochtige, goed doorlatende gronden en is bestand tegen luchtvervuiling en wind.
Bodem: de bolacacia groeit op zand, leem en klei en verdraagt ook voedselarme of kalkhoudende grond. Zorg voor een goede afwatering en vermijd langdurig natte plekken.
12. Amelanchier lamarckii
Het krentenboompje (Amelanchier lamarckii) is een sierlijke, meerstammige boom of struik die in het voorjaar uitbundig bloeit met witte bloemen. In de zomer verschijnen kleine, donkerpaarse bessen die geliefd zijn bij vogels, en in de herfst verkleurt het blad prachtig naar oranje en rood.
Onderhoud: snoeien is meestal niet nodig, behalve om dode of ongewenste takken te verwijderen. Vormsnoei kan in de winter of het vroege voorjaar worden uitgevoerd.
Hoogte: 4 tot 6 meter, met een losse, natuurlijke kroon.
Standplaats: zon tot halfschaduw. Groeit goed op vrijwel alle goed doorlatende gronden en is zeer winterhard.
Bodem: het krentenboompje groeit op uiteenlopende grondsoorten en stelt weinig eisen aan de bodem. Kies bij voorkeur grond die voldoende vocht vasthoudt en overtollig water goed afvoert.
13. Malus toringo ‘Tina’
Malus toringo ter illustratie. De cultivar ‘Tina’ is bij deze foto niet bevestigd.
De Malus toringo ‘Tina’ is een compacte sierappel met in mei volop witte bloesem. Later verschijnen kleine, rode sierappeltjes die vogels aantrekken, terwijl het blad in de herfst geel kleurt. Zo heeft u in verschillende seizoenen iets moois om naar te kijken. Deze sierappel is verkrijgbaar als boompje op stam en als meerstammige struik.
Onderhoud: laat de natuurlijke kroon zoveel mogelijk intact en verwijder alleen dode, beschadigde of kruisende takken. Geef een pas geplante boom tijdens droge periodes voldoende water.
Hoogte: circa 4 tot 5 meter, met een kroon van ongeveer 2 tot 3 meter breed. De uiteindelijke afmetingen hangen mede af van de gekozen kweekvorm.
Standplaats: volle zon. Groeit het best op voedselrijke, vochthoudende grond die overtollig water goed afvoert.
Bodem: deze sierappel staat graag in voedselrijke grond die voldoende vocht vasthoudt. Zorg tegelijk voor een goede afwatering, zodat de wortels niet in stilstaand water staan.
14. Sorbus ‘Joseph Rock’
Gewone lijsterbes (Sorbus aucuparia), ter illustratie. Dit is niet de gele lijsterbes ‘Joseph Rock’.
Wilt u een boom met opvallende herfstkleuren? De Sorbus ‘Joseph Rock’, ook wel gele lijsterbes genoemd, combineert gele bessen met blad dat in het najaar oranjerood tot roodpaars verkleurt. In mei en juni verschijnen witte bloemtrossen. Dankzij de relatief smalle kroon is deze lijsterbes interessant voor een kleine tuin waar wel ruimte in de hoogte is.
Onderhoud: snoeien is meestal niet nodig. Verwijder alleen dode, beschadigde of kruisende takken en geef de boom na het planten tijdens droge periodes water.
Hoogte: circa 5 tot 7 meter, met een smalle, piramidale kroon van ongeveer 2 tot 3 meter breed. Houd bij de keuze van de plantplek rekening met deze uiteindelijke omvang.
Standplaats: zon tot halfschaduw. Groeit op goed doorlatende grond en verdraagt wind. Ook verkrijgbaar als meerstammige boom.
Bodem: deze lijsterbes groeit op goed doorlatende grond, van zand tot lichte klei. De bodem mag droog tot vochtig zijn, zolang overtollig water kan wegzakken.
Zo kiest u een boom die blijft passen
Groenblijvende bomen voor een kleine tuin
Wilt u ook in de winter groen zien, dan zijn de Japanse mispel en de steeneik de groenblijvende mogelijkheden uit deze lijst. Beide vragen wel voldoende groeiruimte. Let op het verschil tussen groenblijvend en winterhard: blad houden zegt niet automatisch dat een plant tegen iedere winterse standplaats kan. De bodem, wind en beschutting tellen mee.
Ook de kweekvorm is belangrijk. Een leiboom kan een smal scherm vormen, maar vraagt gerichte snoei om die vorm te behouden. Een steeneik is van nature een grote boom. Kies die daarom niet uitsluitend omdat hij als klein exemplaar of leivorm wordt aangeboden. Beoordeel altijd de groeikracht en de ruimte op langere termijn.
Een klein boompje voor de voortuin
In de voortuin zijn de voordeur, ramen en looproute goede uitgangspunten. Wilt u vanuit huis onder de kroon door kijken, dan kan een boom op stam passend zijn. Bij een laag raam is vooral de hoogte en breedte van de kroon belangrijk. Overweegt u bijvoorbeeld Malus toringo ‘Tina’, beoordeel dan of de gekozen kweekvorm het zicht vanuit uw woning vrijlaat. Controleer ook of de volwassen takken binnen de beschikbare ruimte blijven. Laat rondom de stam voldoende onverharde, doorwortelbare grond over.
Een meerstammige boom in een kleine tuin
Een meerstammige boom werkt mooi als blikvanger in een border. De stammen blijven zichtbaar tussen lagere beplanting en geven de tuin diepte. Kijk wel verder dan de hoogte op het etiket. Een brede kroon kan een klein terras sterk overschaduwen. Kies de soort en kweekvorm samen en plaats de boom zo dat de stammen ook vanuit de woning zichtbaar zijn.
Welke bomen blijven onder twee of drie meter
Geen van de bomen in deze lijst blijft in iedere kweekvorm gegarandeerd onder twee of drie meter. Bij Malus domestica bepaalt de onderstam mede hoe groot de boom wordt. Bij Acer campestre ‘Nanum’ speelt ook de enthoogte een rol. Is de maximale hoogte strikt, laat dan vooraf beoordelen of het specifieke exemplaar binnen die grens kan blijven. Vraag daarbij naar de verwachte eindhoogte, kroonbreedte en benodigde snoei.
Kan een kleine boom in een pot
Dat kan bij een passende soort en voldoende wortelruimte. In een pot droogt de grond sneller uit en zijn wortels gevoeliger voor temperatuurwisselingen. Kies een stabiele pot met afwatering en houd rekening met water geven en de ontwikkeling van de wortels. Een kleine pot is geen betrouwbare manier om een van nature grote boom blijvend klein te houden.
Persoonlijk advies nodig?
Wilt u graag een geschikte boom voor uw kleine tuin vinden? Dan kunnen wij u ook persoonlijk advies geven. Wij denken graag met u mee! Naast telefonisch advies komen wij ook graag langs voor een afspraak, zodat we de mogelijkheden en beste opties kunnen bespreken. Meer informatie over onze diensten kunt u vinden op de pagina tuinaanleg. Tips voor een kleine tuin vindt u eveneens in ons artikel over het inrichten van een kleine tuin. De bomen in deze blogpost zijn overigens ook heel geschikt voor een onderhoudsvriendelijke voortuin.
We hopen dat u uit onze selectie met kleine bomen de juiste boom voor uw tuin kunt vinden. Wij geven u graag persoonlijk advies, en denken met u mee.
Fotoverantwoording
Foto Malus toringo: Malus toringo-IMG 6712 van C T Johansson, via Wikimedia Commons, onder CC BY-SA 3.0. Voor deze website omgezet naar WebP.
Foto gewone lijsterbes: Rowanberries in late August 2004 in Helsinki van Jonik, via Wikimedia Commons, onder CC BY-SA 2.0. Gebruikte Commons-versie zonder tekst, bewerkt door Reisio. Voor deze website omgezet naar WebP.